Sürdürülebilir Kalkınma ve Kent Araştırmaları Derneği (SÜRKAD) koordinasyonunda yürütülen “Hayvan Refahı İçin Topluluk Temelli Gıda Bankacılığı Modeli – Sarıyer Pilot Uygulaması” projesi kapsamında, proje paydaşlarından İstanbul Boğazı Belediyeler Birliği Müdürü Dr. Yasin Cemal Galata tarafından 21–23 Mayıs 2026 tarihleri arasında Hollanda’nın Rotterdam bölgesine yönelik bir inceleme ziyareti gerçekleştirilmiştir. Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı desteğiyle yürütülen proje kapsamında gerçekleştirilen bu ziyaret, yalnızca bir saha gözlemi niteliği taşımamış; aynı zamanda hayvan refahı, yerel yönetişim, gönüllülük yönetimi ve sürdürülebilir topluluk modelleri alanlarında önemli bilgi aktarımı süreçlerine zemin hazırlamıştır.
İnceleme ziyaretinde hayvan gıda bankaları, yerel yönetim temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve bağış mekanizmaları içerisinde yer alan aktörlerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ziyaret kapsamında özellikle Hollanda’da uygulanmakta olan topluluk temelli hayvan gıda bankacılığı modellerinin işleyiş süreçleri, lojistik yapıları, gönüllü yönetim sistemleri ve bağış koordinasyon mekanizmaları yerinde incelenmiştir. Proje dokümanlarında da belirtildiği üzere, bu ziyaretin temel amaçlarından biri yalnızca mevcut modelleri gözlemlemek değil; aynı zamanda Sarıyer’in sosyal, yönetsel ve mekânsal koşullarına uygun özgün bir yerel model geliştirebilmek için gerekli kurumsal bilgi birikimini oluşturmaktır.
Türkiye’de hayvan refahı alanındaki uygulamaların büyük ölçüde gönüllü girişimler üzerine kurulu olduğu bilinmektedir. Ancak bu yapılar çoğu zaman kurumsal sürdürülebilirlik, kaynak yönetimi, veri üretimi ve koordinasyon kapasitesi açısından belirli sınırlılıklar taşımaktadır. Proje kapsamında yapılan değerlendirmelerde, bireysel iyi niyet ve kısa vadeli çözümler yerine; bilimsel, planlı ve kurumsallaşmış yöntemlerin geliştirilmesinin gerekliliği üzerinde durulmuştur. Nitekim proje yaklaşımında da hayvan refahı konusu yalnızca bir yardım veya etik sorumluluk alanı olarak değil; kent hakkı, yaşanabilir kentler ve sürdürülebilir kalkınma yaklaşımının ayrılmaz bir unsuru olarak ele alınmaktadır.
Hollanda inceleme ziyaretinin en önemli kazanımlarından biri, gönüllü yönetimi ve topluluk koordinasyonu alanında elde edilen deneyimler olmuştur. İncelenen modellerde gönüllülerin yalnızca destekleyici aktörler değil, aynı zamanda sistemin karar alma ve uygulama süreçlerinde aktif rol alan paydaşlar olduğu görülmüştür. Ayrıca yerel işletmeler, belediyeler ve sivil toplum kuruluşları arasında geliştirilen çok aktörlü iş birliği modellerinin, sistemin sürdürülebilirliğini güçlendirdiği değerlendirilmiştir. Bu yaklaşımın, Sarıyer ve İstanbul Boğazı Belediyeler Birliği üyesi belediyeler açısından önemli bir örnek teşkil ettiği düşünülmektedir.
Ziyaret sırasında elde edilen bir diğer önemli perspektif ise hayvan gıda bankalarının yalnızca mama dağıtım sistemleri olmadığı yönündedir. Bu yapılar aynı zamanda gıda israfının azaltılması, yerel dayanışmanın güçlendirilmesi, toplumsal katılımın artırılması ve yerel yönetimlerin sosyal politika araçlarının çeşitlendirilmesi bakımından da işlevsel modeller olarak değerlendirilmektedir. Proje kapsamında geliştirilecek modelin, hayvan refahı ile çevresel sürdürülebilirlik hedefleri arasında da bütünleşik bir ilişki kurması öngörülmektedir.
SÜRKAD açısından bu inceleme ziyareti, uluslararası bilgi transferi sürecinin ötesinde stratejik bir öğrenme ve kapasite geliştirme faaliyeti niteliği taşımaktadır. Elde edilen deneyimlerin, proje kapsamında hazırlanacak “Hollanda Modeli İnceleme Raporu”, gönüllü eğitimleri, yerel model uyarlama çalışmaları ve yaygınlaştırma faaliyetlerine doğrudan katkı sunması beklenmektedir. Ayrıca İstanbul Boğazı Belediyeler Birliği aracılığıyla geliştirilecek modelin diğer ilçelerde uygulanabilir hale getirilmesi de hedeflenmektedir.
SÜRKAD, sürdürülebilir kent politikalarının yalnızca insanlar için değil, kentsel yaşamın tüm bileşenleri için kapsayıcı biçimde ele alınması gerektiği anlayışıyla çalışmalarını sürdürmektedir. Bu doğrultuda Hollanda inceleme ziyareti, hayvan refahı alanında katılımcı, bilimsel ve ölçeklenebilir bir yerel yönetişim modelinin geliştirilmesi açısından önemli bir dönüm noktası niteliği taşımaktadır.